Comité Democratisering Socialistische Partij

Kortweg: SP Anders

Site Menu

De voordeeltjes voor de partijkas van de SP

De Ombudsman, de Volkskrant
22 september 2007, het Betoog, pagina 7

‘SP spekt kas met fiscale voordeeltjes’, kopte de krant afgelopen maandag op pagina 3. Over zes kolommen werd beschreven dat SP-politici een groot deel van hun inkomen afdragen aan de partij en - en dat was nieuws - die schenking deels ook nog aftrekken van de belasting. De partij, zo becijferde de krant, haalde afgelopen jaar op die manier 300.000 euro binnen.

In het artikel werd de penningmeester van de partij aan het woord gelaten, die op haar beurt uitlegde dat de SP niets doet wat niet door de beugel kan. Schenkingen mogen tot 10 procent van het inkomen van de belasting worden afgetrokken.

Tevens liet de krant een aantal wetenschappers aan het woord die twijfels hebben bij de constructie. Een schenking is vrijwillig, maar bij de SP wordt contractueel vastgelegd dat het geld moet worden afgedragen, zodat de vraag rijst of de schenking wel vrijwillig is, redeneerden zij. Het artikel eindigde met een alinea waarin minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken liet weten dat de afdracht van wachtgelden en vergoedingen ‘onwenselijk’ is. Gek genoeg ontbrak in de krant de vraag waarom Ter Horst dan geen stappen onderneemt om de regeling af te schaffen.

Evenmin werd gemeld dat ook (sommige) andere politieke partijen hun politieke vertegenwoordigers een deel van hun inkomen laten afdragen aan de partij, zij het dat die partijen het niet zwart op wit vooraf vastleggen.

Op het artikel kwam uiteraard kritiek vanuit de SP, maar ook anderen vroegen zich af of de redactie niets beters heeft te doen. Een lezer schreef me: ‘Als het om de SP gaat, wil het in de Volkskrant maar niet echt over de echte inhoud gaan. De strekking van het verhaal had bijvoorbeeld kunnen zijn dat de belastingwet moet worden aangepast op het punt van aftrekbare giften. Maar dat is het niet. Het artikel is ook niet gebaseerd op objectieve bronnen. (...) Het verhaal staat met grote kop en over de hele breedte van pagina 3 en gaat over SP-regels die altijd hebben bestaan en waarmee je het wel of niet eens kunt zijn. De Volkskrant gaat in haar drup-drup-drup-campagne tegen de SP veel te ver. Is dit echt het niveau dat de Volkskrant wil volhouden? Het werkt ongetwijfeld, maar het blijft een beetje achterbaks. En het beschadigt de politiek onnodig’, aldus deze lezer.

Ik kan wel enig begrip opbrengen voor die stelling, de chef van de verslaggevers niet. Hij zegt dat er niets mis is met het artikel. ‘Een keurig stuk. De SP betwist de inhoud niet, het is niet tendentieus, er zijn hoogleraren die kritische vragen stellen, net zoals opeenvolgende ministers moeite hebben met de regeling. Waarom zou de krant dat niet mogen opschrijven? En waarom zegt de SP niet om hoeveel geld het gaat?’

De betrokken verslaggevers vragen zich af of er geen sprake is van een dubbele moraal: de SP praat over misbruik van overheidsgeld, maar doet zelf van alles om zo veel mogelijk geld binnen te halen.

Ook de chef van de nachtploeg wijst op dat punt: ‘Ze hebben het altijd over zakkenvullers, maar doen het zelf ook.’

Hij zegt wel dat hij zijn twijfels had over de nieuwswaarde van het stuk, juist omdat er niets illegaals gebeurt. Om die reden heeft hij het artikel niet op de voorpagina gezet.

Alles wat de verslaggevers opschrijven is waar, maar ik houd mijn twijfels. Door de wijze van presentatie, bovenin pagina 3 over zes kolom, alsmede de kop (spekt de kas) wordt de suggestie gewekt dat er iets vreselijks aan de hand is. Ik geef toe: het staat er niet en er is keurig hoor en wederhoor gepleegd, maar alleen al door het op te schrijven, wordt gesuggereerd dat er iets onoorbaars gebeurt.
Dat er iets gebeurt wat niet in de haak is, mag de redactie best vinden, maar schrijf dát dan op.
Waarom dan geen hoofdredactioneel commentaar waarin de minister wordt opgeroepen aan dit kennelijk oneigenlijke gebruik van de aftrekregels een einde te maken? Dan weet de lezer waar de krant staat.

Daar komt bij dat alle pijlen nu wel erg eenzijdig op de SP zijn gericht. Had de krant niet al veel eerder moeten uitzoeken wat andere partijen voor regels hebben?

En waarom wordt niet uitgezocht waarom opeenvolgende ministers kennelijk wel hun bedenkingen hebben, maar nooit iets hebben gedaan?

Zo moeilijk kan dat niet zijn. Politici leggen een eed af waarin staat dat ze niets doen of nalaten om hun politieke functie te krijgen. Wie vooraf een akte tekent waarin hij vastlegt dat hij zijn vergoeding aan de partij geeft, handelt op het eerste gezicht in strijd daarmee.

Thom Meens (De Ombudsman) behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over de journalistieke aanpak.
De Ombudsman, 020-5622615, ombudsman@volkskrant.nl vk.nl/ombudsman